ถึงเวลาแก้ความไม่สมดุลของการลงทุนที่ผ่านมา

ข่าวความรกร้างว่างเปล่าของสนามบินในต่างจังหวัดสะท้อนปรากฏการณ์หนึ่งซึ่งน่าจะชี้ให้เห็นว่า วิธีพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของเราเท่าที่ผ่านมา
ขาดความสมดุลอย่างร้ายแรง นั่นคือ การจะทำอะไรสักอย่างจะต้องมีการก่อสร้างเป็นส่วนประกอบหลัก สิ่งปลูกสร้างที่เกิดขึ้นตามมาจะถูกใช้อย่างคุ้มค่าของเงินทุนที่หายากหรือไม่ เราไม่ค่อยใส่ใจเท่าไรนัก นอกจากสนามบินที่รกร้างว่างเปล่าเพราะเลิกใช้ไปแล้ว ยังมีสนามบินอีกมากที่โดยทั่วไปถูกใช้เพียงจำกัดอีกด้วย สนามบินเป็นสิ่งปลูกสร้างเพียงอย่างเดียวที่เป็นข่าว ทั้งนี้คงเพราะมันมีขนาดใหญ่ที่ใช้เงินทุนจำนวนมากและอาจมีการขัดแย้งของผู้มีประโยชน์ส่วนตัวแฝงอยู่ด้วย ยังมีสิ่งก่อสร้างอีกสารพัดอย่างซึ่งตกอยู่ในสภาพเดียวกัน

ปัจจัยพื้นฐานของเหตุการณ์ที่เราเห็น

ในช่วงนี้ข่าวใหญ่ในเมืองไทยได้แก่เรื่องคดียึดทรัพย์ 7.6 หมื่นล้านบาทซึ่งถูกกล่าวหาว่าได้มาด้วยความฉ้อฉล ข่าวใหญ่ในต่างประเทศมีหลากหลาย จากแผ่นดินไหวในเฮติซึ่งทำให้คนตายกว่าสองแสนคน สงครามซึ่งยังดำเนินต่อไปทั้งในอิรักและอัฟกานิสถาน ภาวะโลกร้อนที่ก่อให้เกิดความแห้งแล้งร้ายแรงและพายุใหญ่ เหตุการณ์เหล่านี้ดูจะไม่มีเหตุปัจจัยร่วมกัน แต่มันมีซึ่งได้แก่จำนวนคน การบริโภคของแต่ละคนและวิธีสร้างผลิตผลเพื่อสนองการบริโภคนั้น

กระแสต่อต้านการเสริมสร้างทุนทางสังคม

เมื่อวันที่ 11 ผมเรียนว่าการจะพัฒนาประเทศให้ก้าวหน้าต่อไป สังคมไทยต้องเสริมสร้างทุนทางสังคมให้แข็งแกร่งขึ้น วันนี้จะเรียนว่า การทำเช่นนั้นนับวันจะยิ่งยากเนื่องจากปัจจัยพื้นฐานที่ขับเคลื่อนวิวัฒนาการโลกจะเป็นอุปสรรคที่หนักหนาสาหัสขึ้น ปัจจัยพื้นฐานมีสี่อย่างด้วยกันคือ ทรัพยากร จำนวนคน การบริโภคของแต่ละคนและเทคโนโลยี เราทราบดีแล้วว่าโลกมีทรัพยากรจำกัด นั่นเป็นสัจพจน์ ขณะนี้โลกมีประชากรเพิ่มขึ้นเป็นกว่า 6,800 ล้านคนแล้ว ทุกคนต้องบริโภค หรือใช้ทรัพยากรเพื่อยังชีวิต เทคโนโลยีถูกประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหา มันมีคุณอนันต์แต่มักแฝงโทษมหันต์มาด้วย

Are We Rome?-ใครอยู่ได้ค้ำฟ้า (2)

บทที่ 3 พูดถึงวิวัฒนาการและผลกระทบของระบบอุปถัมภ์และการแปรรูปกิจการของรัฐไปให้เอกชน  ผู้เขียนอ้างถึงหลักฐานต่าง ๆ ที่บ่งชี้ว่า สังคมโรมันวางอยู่บนฐานอันกว้างใหญ่ของระบบอุปถัมภ์  ระบบนี้เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ จนนักประวัติศาสตร์บางคนมองว่า ถ้าจะค้นหาปัจจัยที่ทำให้สังคมโรมันเสื่อมโทรมในตอนสุดท้ายไม่ต้องไปหาที่ไหนมาก หากให้ดูวิวัฒนาการของระบบอุปถัมภ์

Are We Rome? – ใครอยู่ได้ค้ำฟ้า? (1)

หลังจากสหภาพโซเวียตล่มสลายและสหรัฐอเมริกากลายเป็นอภิมหาอำนาจแต่เพียงประเทศเดียวเมื่อปี 2534 ผู้เชี่ยวชาญถกเถียงกันอย่างเข้มข้นมาตลอดว่าสหรัฐอเมริกาจะพัฒนาไปทางไหน  บางคนอ้างถึงการศึกษาที่สรุปว่าทุกอาณาจักรในอดีตล้วนล่มสลายตามสัจธรรมที่ว่า ไม่มีอะไรอยู่ได้ค้ำฟ้า  ฉะนั้นสหรัฐอเมริกาก็จะล่มสลายในวันหนึ่งข้างหน้าอย่างแน่นอน

วันรับคทามาจากผู้พยายามเสริมสร้างทุนทางสังคม

ท่านผู้อ่านที่เคารพ
อาจารย์ปราโมทย์ให้เกียรติผมโดยส่งคทาของคอลัมน์ “คิดถึงเมืองไทย” มาให้ คอลัมน์นี้มีประวัติยาวนานและกล่าวได้ว่าผู้ถือคทาล้วนสวมรองเท้าเบอร์ ๑๔-๑๕ กันทั้งสิ้น ผมสวมรองเท้าเบอร์ ๙ ฉะนั้นผมจะไม่สามารถวัดรอยเท้าของท่านเหล่านั้นได้แน่ แต่เมื่อรุ่นพี่ที่ผมเคารพรักและหนังสือพิมพ์ผู้จัดการให้ความไว้วางใจ ผมก็จะพยายามรักษาอุดมการณ์ของคอลัมน์ไว้อย่างสุดความสามารถ ขอเรียนว่าผมรับคทามาในฐานะผู้สืบทอดอุดมการณ์โดยจะประสานให้นักวิชาการสลับกันเขียน ในขณะนี้เรามีผู้เขียน ๔ คนรวมทั้งผมด้วย ท่านได้อ่านงานของคุณทวิช จิตรสมบูรณ์ คุณวิทยา วชิระอังกูร และคุณสุทธิพงษ์ ปรัชญพฤทธ์ บ้างแล้ว อีกไม่นานคุณชำนาญ พิเชษฐพันธ์ เนติบัณฑิตอังกฤษซึ่งมีลำนำชีวิตโดดเด่นและประสบการณ์หลากหลายจะมาร่วมหัวจมท้ายด้วย ในวันข้างหน้า คงจะมีผู้กระโดดเข้ามาร่วมเขียนเพิ่มขึ้น นอกจากนั้นอาจารย์ปราโมทย์ก็คงจะกลับมาเขียนบ้างเป็นครั้งคราวเมื่ออาจารย์คันไม้คันมือขึ้นมาและพอหาเวลาได้

ต้นแค เสาเข็ม (1)

อะไรคือความพัฒนา ?
อะไรเป็นความเจริญ ?
อะไรเป็นเครื่องวัดว่าประเทศนั้นประเทศนี้พัฒนาแล้ว เจริญแล้ว ?
ประเทศนั้นพัฒนากว่าประเทศนี้ เจริญกว่าประเทศนี้ ?
อะไรทำให้ประเทศนั้นพัฒนาหรือเจริญกว่าประเทศนี้ ?

ต้นแค เสาเข็ม (2)

ข้อสังเกตของผมวัดเป็นตัวเลขไม่ได้จึงยากแก่การพิสูจน์ให้เห็นอย่างแน่ชัดว่าใกล้ความเป็นจริงแค่ไหน ในปัจจุบันนี้ ไม่เฉพาะผมเท่านั้นที่สนใจเรื่องในทำนองนี้ มีคนอีกกลุ่มหนึ่งที่สนใจอย่างจริงจังและได้ตั้งสถาบันขึ้นเพื่อศึกษาเรื่องการฉ้อโกงในประเทศทั่วโลกขึ้นที่ประเทศเยอรมัน สถาบันนี้มีชื่อว่า Transparency International ถ้าจะแปลเป็นภาษาไทยอาจเป็น สถาบันวิจัยความโปร่งใสระหว่างประเทศ หรืออะไรทำนองนั้น งานหลักชิ้นหนึ่ง

ทองคำกำลังเป็นสนิม

ย้อนไป 161 ปี อันเป็นช่วงเวลาก่อนที่ดินแดนแถบแคลิฟอร์เนียจะได้รับการยกสถานะขึ้นเป็นรัฐ หนึ่งของประเทศสหรัฐอเมริกา มีผู้พบทองคำตามริมลำธารในย่านตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองเล็กๆ ชื่อซานฟรานซิสโก การพบนั้นนำไปสู่การอพยพของคนจำนวนมากเข้าไปในท้องที่ เพื่อหวังจะสร้างความร่ำรวยซึ่งส่วนหนึ่งประสบความสำเร็จอย่างงดงาม

การพัฒนาในกรอบของการปะทะทางวัฒนธรรม

ปีนี้เป็นโอกาสครบรอบ 10 ปี ที่ Samuel P. Huntington พิมพ์หนังสือชื่อ The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order ซึ่งคงแปลว่า “การปะทะของอารยธรรมและการจัดระเบียบโลกใหม่” จุดมุ่งหมายของหนังสือคือ การอ่านวิวัฒนาการของโลกหลังสงครามเย็นยุติ แม้จะพิมพ์ออกมา 10 ปีแล้ว หนังสือเล่มนี้ยังมีความทันสมัยโดยเฉพาะ สำหรับใช้เป็นกรอบมองความขัดแย้งระหว่างชาวมุสลิม กับสังคมตะวันตก ผู้เขียนเสนอว่าโลกแห่งอนาคต จะถูกกำหนดด้วยวัฒนธรรม ซึ่งจะเป็นทั้งปัจจัยในการเชื่อมความผูกพันและในการก่อความแตกแยก

sawiboonma-twitter white-line S-Boonma

คุยกับผู้อ่านครั้งที่ ๙ การมอบหนังสือ ๓ เล่มให้กัลยาณมิตร

ผมเอ่ยถึงในโอกาสต่าง ๆ ว่าในช่วงนี้ผมมีหนังสือ ๓ เล่มที่จะมอบให้กัลยาณมิตร... >> อ่านต่อที่นี่

[อ่าน "คุยกับผู้อ่าน" ทั้งหมดที่นี่]

white-line white-line white-line

มูลนิธินักอ่านบ้านนา donation whiteline

เรื่องรายเดือน

เรื่องตามหมวดหมู่

ความคิดเห็น

เรื่องล่าสุด

เรื่องเด่นประเด็นสำคัญ

.